Projeksionet e raportuara nga CNN tregojnë një ndryshim të mundshëm të shumicave në Kongresin amerikan pas zgjedhjeve të mesmandatit.

Partia Demokratike pritet të marrë kontrollin e Senatit dhe Dhomës së Përfaqësuesve pas zgjedhjeve të mesmandatit të vitit 2026 në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Sipas projeksioneve të raportuara nga CNN në materialin e publikuar, demokratët kanë siguruar shumicën në të dyja dhomat, një zhvillim që do të ndryshonte balancën politike në Uashington dhe do të kufizonte hapësirën e veprimit të Presidentit Donald Trump gjatë dy viteve të mbetura të mandatit të tij.

Rezultatet mbeten paraprake, pasi numërimi i votave vijon në disa shtete dhe qarqe zgjedhore. Sipas shifrave të paraqitura nga CNN, demokratët numërojnë 53 vende në Senat, kundrejt 41 të republikanëve, ndërsa në Dhomën e Përfaqësuesve raportohen 207 vende për demokratët dhe 123 për republikanët. Këto të dhëna nuk përfaqësojnë ndarjen përfundimtare të mandateve.

Një ndryshim i njëkohshëm i kontrollit të të dyja dhomave do të përbënte një zhvillim të rrallë në politikën amerikane. Sipas analizës së CNN të cituar në material, gjatë 50 viteve të fundit një ndryshim i tillë ka ndodhur vetëm dy herë.

Demokratët raportojnë fitore edhe në shtete tradicionale republikane

Një nga zhvillimet më të rëndësishme të raportuara nga CNN është zgjerimi i mbështetjes për demokratët në shtete që tradicionalisht kanë votuar për republikanët. Sipas projeksioneve të cituara, kandidatët demokratë kanë fituar gara për Senatin në Karolinën e Jugut, Teksas, Ohajo, Kansas dhe Iowa, duke marrë mandate në shtete ku Donald Trump kishte siguruar mbështetje të konsiderueshme në zgjedhjet presidenciale të vitit 2024.

Veçanërisht i rëndësishëm paraqitet rezultati i raportuar në Teksas, shtet që nuk kishte zgjedhur një demokrat në një post të nivelit shtetëror që prej vitit 1994. Një tjetër zhvillim historik, sipas materialit, është ai në Kansas, ku një kandidat demokrat nuk ishte zgjedhur senator që prej vitit 1932.

Edhe në Karolinën e Jugut, ku Trump kishte fituar me një diferencë prej 18 pikësh përqindjeje në vitin 2024, projeksionet e cituara tregojnë kalimin e një mandati të Senatit te demokratët. Këto rezultate, nëse konfirmohen, do të dëshmonin një zgjerim të mbështetjes për Partinë Demokratike përtej shteteve ku ajo ka pasur tradicionalisht pozita të forta.

Inflacioni dhe tarifat tregtare, ndër shqetësimet kryesore të votuesve

Ekonomia ka qenë një nga çështjet kryesore të debatit elektoral. Sipas analizës së CNN të përfshirë në material, inflacioni, tarifat doganore të vendosura nga administrata Trump, lufta me Iranin dhe shqetësimet për mënyrën e ushtrimit të pushtetit presidencial kanë ndikuar në qëndrimet e votuesve ndaj republikanëve.

Sondazhi i votuesve i CNN, sipas të dhënave të cituara, tregon se më shumë se 6 në 10 votues nuk e miratojnë mënyrën se si Donald Trump po ushtron detyrën e presidentit, ndërsa më shumë se gjysma shprehin kundërshtim të fortë ndaj tij.

Rreth dy të tretat e votuesve të përfshirë në sondazh vlerësojnë se politikat e Trump e kanë përkeqësuar gjendjen e ekonomisë amerikane. Këto perceptime lidhen me një periudhë ndryshimesh të rëndësishme në politikën tregtare të SHBA-së, përfshirë vendosjen e tarifave ndaj importeve dhe rishikimin e marrëdhënieve ekonomike me partnerët ndërkombëtarë.

Rezultatet e raportuara mund të pasqyrojnë pakënaqësinë e një pjese të elektoratit me zhvillimet ekonomike dhe politikat e administratës, megjithëse motivet e votimit ndryshojnë sipas shteteve dhe kategorive të votuesve.

Trump mund të përballet me një Kongres të kontrolluar nga opozita

Nëse konfirmohet kontrolli demokrat i të dyja dhomave, administrata Trump do të përballet me një situatë të re institucionale gjatë dy viteve të mbetura të mandatit presidencial.

Deri në këto zgjedhje, republikanët kanë kontrolluar Shtëpinë e Bardhë, Senatin dhe Dhomën e Përfaqësuesve, duke pasur mundësi më të mëdha për të avancuar nismat e tyre politike dhe ekonomike.

Kalimi i shumicës parlamentare te demokratët do ta vështirësonte miratimin e legjislacionit të ri, veçanërisht për çështje që lidhen me buxhetin federal, taksat, shpenzimet publike dhe politikat ekonomike.

Demokratët do të kishin gjithashtu mundësi të nisnin hetime parlamentare ndaj administratës, të kërkonin dokumentacion dhe të thërrisnin zyrtarë federalë për të dhënë dëshmi. Kontrolli i Senatit do t'u jepte mundësinë të ndikonin drejtpërdrejt në procesin e konfirmimit të emërimeve presidenciale në sistemin gjyqësor federal, përfshirë emërimet e mundshme në Gjykatën e Lartë.

Megjithatë, kontrolli i Kongresit nuk do t'u garantonte demokratëve miratimin e programit të tyre politik. Presidenti ruan të drejtën e vetos, ndërsa për shumicën e projektligjeve në Senat kërkohen 60 vota për të kapërcyer pengesat procedurale.

Çfarë mund të ndryshojë në politikat ekonomike dhe tregtare?

Një Kongres i kontrolluar nga demokratët mund të ushtrojë presion më të madh mbi administratën Trump për të rishikuar disa prej politikave ekonomike, veçanërisht ato që lidhen me tarifat doganore, koston e jetesës dhe shpenzimet federale.

Megjithatë, kompetencat e presidentit në politikën tregtare dhe të jashtme mbeten të konsiderueshme. Për këtë arsye, ndryshimi i shumicës parlamentare nuk do të nënkuptonte automatikisht heqjen e tarifave apo ndryshimin e marrëveshjeve ndërkombëtare.

Një tjetër çështje e rëndësishme do të ishte miratimi i buxhetit federal. Mospajtimet ndërmjet Shtëpisë së Bardhë dhe Kongresit mund të krijonin vështirësi në financimin e administratës dhe të shtonin pasigurinë rreth politikave fiskale.

Për tregjet financiare ndërkombëtare, vëmendja do të përqendrohej te ecuria e deficitit federal, mundësia e bllokimit të nismave të reja ligjore dhe marrëdhëniet tregtare të SHBA-së me partnerët kryesorë.

Rezultatet përfundimtare priten pas përfundimit të numërimit

Sipas materialit, projeksionet e CNN për kontrollin demokrat të Kongresit janë pasqyruar edhe nga media të tjera amerikane. Associated Press raportohet të ketë konfirmuar kalimin e Senatit te demokratët, ndërsa në raportimin e cituar kontrolli i Dhomës së Përfaqësuesve ende nuk ishte shpallur përfundimisht.

Numërimi i votave vijon dhe madhësia përfundimtare e shumicave mbetet për t'u përcaktuar. Nëse projeksionet konfirmohen, ndryshimi i kontrollit të Kongresit do të ndikojë në marrëdhëniet ndërmjet pushtetit ekzekutiv dhe atij legjislativ në Uashington.

Për Presidentin Donald Trump, një Kongres i kontrolluar nga opozita do të nënkuptonte më shumë pengesa për miratimin e nismave ligjore, ndërsa demokratët do të fitonin instrumente të reja për mbikëqyrjen e administratës gjatë pjesës së mbetur të mandatit presidencial.

Burimi: Ekofin